Ostavština iz mlađeg kamenog doba (neolita) na teritoriji Beograda je neobično bogata. Pripadaju joj dve distinktne kulture – starija, nazvana starčevačkom, i mlađa, koja nosi ime vinčanske, po jednoj od velikih naseobina otkopanoj krajem 19. veka u Vinči.
Ovo naselje predstavljalo je neku vrstu neolitske „metropole“, jednog od centara kulture koja se prostirala na prostoru današnje Srbije, Rumunije, Bugarske i Mađarske. Vinčanska kultura je kroz svoj zenit prolazila oko 4000.p.n.e, iz kog perioda potiču najbrojniji materijalni ostaci, među kojima najveću pažnju privlače simboli urezane na posudama i figuricama.
Arheolozi i paleolingvisti se još uvek spore oko prirode ovih tragova. Jedni ih smatraju samo oznakama, drugi protopismom. Izvesno je, međutim, da je Vinča za sobom ostavila naprednu sedelačku kulturu koja je savladala i tehniku prerade bakra, da bi do 3000.p.n.e. nestala pod pritiskom migracija.
